Czy PFR ma prawo pozywać przedsiębiorców? Przełomowe stanowisko Sądu Najwyższego

Jednym z najważniejszych pytań pojawiających się w sporach dotyczących Tarczy Finansowej PFR jest kwestia:

czy Polski Fundusz Rozwoju w ogóle ma prawo dochodzić zwrotu subwencji w sądzie?

W ostatnich latach pojawiły się w tym zakresie istotne rozstrzygnięcia sądów, w tym stanowisko Sądu Najwyższego, które może mieć przełomowe znaczenie dla przedsiębiorców.

PFR – instytucja publiczna czy podmiot prywatny?

Program Tarczy Finansowej był programem rządowym realizowanym w czasie pandemii.

Jego celem było wsparcie przedsiębiorców dotkniętych skutkami lockdownów poprzez przekazanie subwencji finansowych.

Jednocześnie program opierał się na uchwałach Rady Ministrów, które przekazywały część kompetencji Polskiemu Funduszowi Rozwoju.

Tymczasem – jak wskazała Najwyższa Izba Kontroli – zakres tych kompetencji może budzić poważne wątpliwości konstytucyjne.

Prezes NIK skierował w tej sprawie wniosek do Trybunału Konstytucyjnego, wskazując że rząd przekazał PFR uprawnienia szersze niż przewidziane w ustawie.

Problem legitymacji procesowej

W wielu sprawach przedsiębiorcy podnoszą zarzut tzw. braku legitymacji czynnej PFR.

Oznacza to w praktyce pytanie:

czy PFR rzeczywiście jest podmiotem, który może domagać się zwrotu środków w sądzie.

Wątpliwości wynikają m.in. z faktu, że:

• program miał charakter pomocy publicznej państwa,
• środki pochodziły z finansowania gwarantowanego przez Skarb Państwa,
• PFR działał jako operator programu rządowego.

Dlaczego to może być przełomowy argument

Jeżeli sąd uzna, że PFR:

• nie jest właściwym podmiotem do dochodzenia zwrotu środków,
• lub działał poza zakresem przyznanych kompetencji,

może to prowadzić do oddalenia powództwa.

W praktyce jest to jeden z najbardziej złożonych, ale jednocześnie najsilniejszych argumentów w sporach z PFR.

📌 Miejsce na zdjęcie:
fragment postanowienia Sądu Najwyższego

Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy

Spory z PFR są często bardzo złożone i wymagają analizy:

• regulaminu programu,
• umowy subwencji,
• dokumentacji księgowej,
• korespondencji z bankiem i PFR.

Dlatego w wielu przypadkach dopiero dokładna analiza sprawy pozwala ocenić realne szanse przedsiębiorcy.